Bismillahirrahmanirrahim İlahi Hakkında Detaylar

Bismillahirrahmanirrahim İlahi Ali Ergan Bismillahirrahmanirrahim İlahi Sözleri Bismillahirrahmanirrahim Sözleri - Bismillahirrahmanirrahim İlahisini Dinle - Bismillahirrahmanirrahim İlahi Sözleri Ali Ergan kaleminden yazılan Bismillahirrahmanirrahim ilahisinin sözlerisini sizler için aşağıda derledik. Bismillahirrahmanirrahim İlahisinin Sözlerine aşağıdan erişebilirsiniz.

 

Diyelim Aşk İle “Bismillahirrahmanirrahim”

Ali Ergan Bismillahirrahmanirrahim İlahi Sözleri

Besmele ne güzel şey bununla başlar her şey surelerin başıdır ayetin nakışıdır
Bismillahirrahmanirrahim Bismillahirrahmanirrahim

Ey kul çek besmeleyi o halleder her şeyi yanık sesinle söyle seherde besmeleyi
Bismillahirrahmanirrahim Bismillahirrahmanirrahim

Besmelesiz iş olmaz hiç manasız düş olmaz besmeleyle açan gül seneler geçse solmaz
Bismillahirrahmanirrahim Bismillahirrahmanirrahim

Cennetin anahtarı onunla söner narı cennette üç ırmak var bal süt kevser ırmağı
Bismillahirrahmanirrahim Bismillahirrahmanirrahim

Kalbimizi karartma ruhumuzu daraltma ey Allahım kapından başka kapı aratma
Bismillahirrahmanirrahim Bismillahirrahmanirrahim

Besmelede gerçek var oku Mevlaya yalvar ne muhteşem bir kelam unutturmasın Mevlam
Bismillahirrahmanirrahim Bismillahirrahmanirrahim

Besmele büyük mana kuvvet verir imana hiç solmayan bir güldür uygundur her zamana
Bismillahirrahmanirrahim Bismillahirrahmanirrahim

Mucizeler var idi Musa’nın asasında yüce Kur’an gizlidir Besmelenin B’sinde
Bismillahirrahmanirrahim Bismillahirrahmanirrahim

Rabbimizle konuşur namazı terk etmeyen dünyada yüzü kara besmele zikretmeyen
Bismillahirrahmanirrahim Bismillahirrahmanirrahim

İnsanlar ızdıraplı pek çoğaldı eyvahlar anne baba tanımaz besmelesiz evlatlar
Bismillahirrahmanirrahim Bismillahirrahmanirrahim

Besmelenin adı var dilde çok hoş tadı var yedi semaya çıkar görünmez kanadı var
çoğaldı eyvahlar anne baba tanımaz besmelesiz evlatlar

*******

besmele, kısaca bismillah sözcüğünün, biraz uzunca bismillahirrahmanirrahim (Rahmân ve Rahîm olan Allah’ın adıyla) cümlesinin kısaltılmış şekli olarak dilimize Arapçadan geçmiştir. Her ne kadar birebir karşılığı olan müstakil bir kelime olmasa da delâlet ettiği manaya insanların âşinalığı ve telaffuz kolaylığıyla Türkçede herkesçe bilinen ve sık kullanılan kavramlardan biri hâline gelmiştir. Besmele öncelikle bir dinî tabirdir ve meselenin gerek Kur’ân âyeti oluşu gerekse dinî hükmü ile ilgili tefsir külliyatında ve fıkıh literatüründe hayli malumat vardır. Ancak biz makalemizde ihtiva ettiği engin anlam katmanlarının bir tezahürü olarak medeniyetimizin bir temel kavramı hâline gelen “besmele”yi ele alacağız. Şüphesiz dil, kültürün taşıyıcısıdır. Dinî kültürün taşıyıcısı da zaman içinde gelişen “din dili”dir. 

Besmele yukarıda da belirtildiği gibi aslında “bismillâh” sözcüğünün dile kolay gelen bir ifade biçimidir. “Bismillah” kelimesi ise en yalın anlamıyla, “Allah’ın adıyla” demektir; İslam dini terminolojisindeki “Bismillahirrahmanirrahim” cümlesinin kısaltılmış şeklidir. Kısaca besmele olarak da andığımız bu ifade, Kur’ân-ı Kerîm’de Neml Sûresinin 30. âyetinin son kısmıdır. Süleyman aleyhisselâmın Sebe kraliçesine yazdığı mektubun Rahmân ve Rahîm olan Allah’ın adıyla başladığından bahsedilmektedir. Tevbe sûresi dışındaki Kur’ân-ı Kerîm’deki diğer sûreler besmele ile başlar. 

Bir Müslüman için besmele, hayatın en önemli kavramlarından biridir. Her işin başında dilinden eksik olmayan ve sürekli Yaratıcı ile bağ kurduğu, Kendisinden hayır-bereket umduğu bir kavramdır. Müslümanların ibadetlerinde olduğu gibi ibadet haricinde dinen yasak olmayan sıradan işlerine de besmeleyle başlaması istenmiştir. Bir Müslümanın günlük hayatı yatağından doğrulurken besmeleyle başlar ve bütün işlerinde besmeleyle devam eder. Eve girip çıkarken, vasıtaya binerken, işbaşı yaparken, yer-içerken, yürürken ilk söz, hep besmeledir. Hatta Müslüman toplumda yaşayan gayrimüslimlerde dahi bu ve benzeri kavramların kültürel alışkanlık olarak kullanılmaya devam ettiği görülmektedir.

Hayatın içine bu kadar nüfuz etmiş bir kavramın etrafında kültür oluşması kaçınılmazdır. Ve bu kültür, dil ve edebiyat başta olmak üzere sosyal hayatın bütün alanlarında kendini aksettirir. Din ve dine dayalı kültürün birbirinden ayırt edilmesi gerekir. Dinin bizatihi özüne ait olmayan ama o özden beslenen unsurlar, dinin kültüre yansıması olarak kabul edilir. Bu unsurlar zamana, coğrafyaya, iklime ve diğer beşeri faktörlere bağlı olarak farklılık gösterebilir. Söz gelimi ibadet mekânı olarak mescit, Kur’ân-ı Kerîm kaynaklı bir kavram iken, tarih, coğrafya, iklim, teknoloji vb. farklılıklara göre yeryüzünde yüzlerce cami formuna hayat vermiştir. Minare ve ezanı da böyle düşünebiliriz. Başlangıçta ezanın duyulmasını sağlayan yerden biraz yüksek mevki veya yapılar, daha sonradan mimari unsurların müdahalesiyle minare olarak isimlendirilen estetik dinî birer simgeye dönüşmüştür. Ezan namaza çağrı aracıdır; ancak ezanın namaz vaktine göre şu ya da bu makamda okunması dinin bir emri değil, zaman içerisinde gelişen dinî musiki kültürüyle ilgilidir.

Konumuza dönecek olursak işe başlarken besmeleyi ihtiva eden sözcükleri doğru telaffuz edilmesi ve bunun bir alışkanlık hâline getirilmesi gerekliliği elbette ki tartışılamaz. Ancak manevi değer yüklü, doğrudan nasslara dayalı bu lafızlardan yeni başkaca kavramlar türemiştir ki kimi dinî ıstılah hâline gelmiş, kimi atasözü ve deyimler içerisinde anlam kazanmıştır. “İnşallah”, “maşallah”, “estağfirullah”, “Fesuphânallah”, “Allahuâlem” gibi kavramların dinî nasslara dayanması, onların kültürel birer ifade biçimleri olarak görülmesine engel değildir. Zira bu kavramların dinî referanslara aykırı olmamak kaydıyla farklı söz kalıpları içerisinde kullanılmasından kaynaklı anlam zenginleşmesine uğraması dinamik kültürün bir sonucudur. Sözgelimi Bismillah demek yerine çoğu kez besmele çekmek tabirini kullanırız. Besmele ismi için çekmek fiili münasip görülmüştür. Farsça birleşik isim olan “besmele-keş” de besmele çeken anlamındadır. Besmele çekmek mecâzî anlamda bir işe başlamak demektir. Esnaf ağzında “bismillah çekmek” siftah etmek anlamına gelir. Balıkçı terminolojisinde “vira bismillah…” şeklinde ifadesini bulmuştur. Sadece işe başlarken değil korku ve şaşkınlık hâlinde de “bismillah” demek bir ünlem sözü olarak dilimizde yer etmiştir. “Besmelesiz” kavramı ise uğursuz ya da gayrimeşru çocuk anlamında gelen bir hakaret sözü olarak kullanılmaktadır. Günümüzde çok kullanılmasa da bismillah kavramından Farsçaya “Bismil” olarak geçen, Türk halk ağzında da “mısmıl” ya da “mismil”e dönüşen kelimeyle de besmeleyle kesilmiş, yani murdar olmayan temiz hayvan kastedilmiştir. Eski metinlerde rastlanılan “bismilgâh” veya “bismilgeh” kelimesi de hayvan kesilen yer olan mezbaha anlamına gelmektedir.¹ Bismillah yazarken sin harfinin besmeleye mahsus normalden uzun biçimde çekilerek yazılmasına bir hat terimi olarak “besmele oku” tabir edilmiştir.²

Eğitim tarihimizde mektep çağına gelen çocukların hocanın önünde ilk olarak besmele çekmesi seremonisini ifade etmek üzere “bed’-i besmele” terkibi kullanılmıştır ki bu törene halk dilinde “besmele cemiyeti” veya yaygın adıyla “âmin alayı” denilmiştir.³ Edebiyat tarihimizde bütün mensur eserlerin ilk önce “besmele”, “hamdele” (Allah’a hamd) ve “salvele” (Hz. Muhammed’e salat ve selam) ile başlaması âdet haline gelmiştir. Sadece besmelenin faziletinden bahseden Besmele tefsirleri, Besmele risaleleri, Besmele şerhlerine dair yazılan eserler önemli bir literatür oluşturmaktadır. Türk edebiyatında divan ve mesnevilerin başlarında bir mısra, beyit ya da kimi zaman manzumenin tamamı besmeleye hasredilmiştir.⁴

Altı asırdır halkımızın gönlüne taht kurmuş olan Süleyman Çelebi (ö. 1422) mevlid olarak tanınan Vesîletü’n-Necât isimli eserine:

 

“Allah adın zikredelim evvela

Vacip oldur cümle işte her kula”

 

mısraları ile başladığı muhteşem şiiri âdeta bir “besmele” manifestosudur. 

Yazımıza başlık olarak aldığımız cümle, Zâtî’nin (ö. 1546),

 

“Eydelüm aşk ile bismillâhi Rahmâni’r-rahîm

 Başı üzre yer ediptir ona dîvân-ı kadîm” 

 

matla beyti ile başlayan 41 beyitlik Tevhid Kasidesinin ilk mısraından mülhemdir. Kasidenin tamamı, besmelenin bir nevi şerhi mahiyetindedir. Besmelenin faziletleri bir bir sayılmış; Bismillâhirrahmânirrahîm cümlesi harf harf açıklanmıştır. Zâtî bu şiirinde besmeleyi güzel bir anahtara benzetmiş; nimet kapılarını açmak isteyenlerin bu anahtarı dilden düşürmemeleri gerektiğine dikkat çekmiştir: 

 

Dâima düşürme dilden anı hoş miftâhdır

Ey gönül etmek dilersen feth-i ebvâb-ı na‘îm⁵

 

Bu beyitte dil kelimesinin telaffuz organı manasının yanı sıra kilidin açma kapama işlevini yerine getiren küçük parçası anlamında tevriyeli kullanıldığı da göz ardı edilmemelidir. XVl. yüzyılın ünlü halk şairi Pîr Sultan Abdal da besmele için kapı-anahtar metaforunu kullanmıştır:

 

Nûrdan imiş Muhammed’in yapısı

Bismillâhsız açılmıyor kapısı⁶

 

Hilye sahibi Hakânî Mehmed Bey (ö. 1606), dinî edebiyatımızın en güzel besmele şiirlerinden biri olan ilk manzûmesine, 

 

“Besmeleyle edelim feth-i kelâm

Feth ola tâ bu mu‘ammâ-yı benâm⁷”

 

mısralarıyla başlar. Sözü Allah’ın adıyla açalım, ta ki anlaşılması zor müşküller hâlledilsin, demektir. 21 beyitlik bu mesnevi, dinî edebiyatımızın en güzel besmele şiirlerinden biridir. 

Hülâsa etmek gerekirse besmele, her şeyden önce mefhum olarak Allah kelâmıdır. Bununla birlikte yüzyıllar boyu kültürel dokumuzun kılcallarına kadar nüfuz etmiş, kullanıldığı yere göre zengin çağrışımlara ve anlam katmanlarına sahip olmuş bir ifadedir. Her an bir yerlerde gözümüze çarpma ya da kulağımızda çınlama potansiyelini barındırmaktadır. Kâh bir çeşmenin alınlığında, kâh bir dükkânın giriş kapısında karşımıza çıkabilir. Bazen bir leylek motifi olarak yansır hattatın divitinden, bazen de dilnüvaz ninni olarak dökülür kadife sesli bir annenin dilinden. Sözün özü, besmele hem dinî bir vecibe olarak dilimizde ve gönlümüzde yaşayacak hem de kültürel bir öğe olarak dış dünyamıza yansımaya devam edecektir biiznillâh. Son sözü Necip Fazıl’a bırakalım:

“Besmele, yalnız Allah’a dayanılarak yapılan işin, vazifenin açış formülüdür ve mana, hikmet, güzellik, gerçeklik, tesir, tembih bakımlarından hiçbir dinde böyle bir anahtar mevcut değildir.”